Ο καρκίνος της ουροδόχου κύστης είναι το δεύτερο σε συχνότητα καρκίνωμα του ουρογεννητικού στον άνθρωπο μετά από αυτό του προστάτη. Στον άνδρα αποτελεί τον τέταρτο κατά σειρά καρκίνο, μετά από αυτούς του προστάτη, του πνεύμονα και του παχέος εντέρου, ενώ στη γυναίκα τον όγδοο. Η αναλογία ανδρών προς γυναίκες είναι περίπου 3/1. Η συχνότητα της νόσου εμφανίζει σαφή αυξητική τάση, η οποία μεταξύ άλλων οφείλεται και στην αύξηση του μέσου όρου ζωής του ανθρώπου, δεδομένου ότι ο καρκίνος της κύστης (όπως άλλωστε και οι περισσότερες μορφές καρκίνου) προσβάλλουν κυρίως άτομα μεγάλης ηλικίας.
Αιτιολογία
Έχει αποδειχθεί και πλήρως επιβεβαιωθεί η ισχυρή σχέση του καπνίσματος με τον καρκίνο της ουροδόχου κύστης. Οι καπνιστές διατρέχουν ιδιαίτερα αυξημένο κίνδυνο ανάπτυξης του καρκινώματος από τους μη καπνιστές, ο δε κίνδυνος φαίνεται ότι σχετίζεται με τον αριθμό των τσιγάρων, τη διάρκεια του καπνίσματος και το βαθμό εισπνοής του καπνού. Η διακοπή του καπνίσματος φαίνεται ότι έχει ως αποτέλεσμα τη μείωση της συχνότητας εμφάνισης του καρκίνου της κύστης, μείωση που πάντως είναι προοδευτική και μακροχρόνια. Επίσης, η επαγγελματική έκθεση σε χημικά καρκινογόνα παίζει ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο και υπολογίζεται ότι μπορεί να ευθύνεται για μεγάλο ποσοστό εμφάνισης περιπτώσεων με καρκίνο της ουροδόχου κύστης. Άλλες αιτίες εμφάνισης καρκίνου στην ουροδόχο κύστη είναι οι χρόνιες φλεγμονές, ο χρόνιος καθετηριασμός, η σχιστοσωμίαση, φάρμακα αλλά και ακτινοβολία στη περιοχή της πυέλου.
Κλινική εικόνα – Διάγνωση
Η ανώδυνη αιματουρία (δλδ αίμα στα ούρα) είναι το συχνότερο σύμπτωμα με το οποίο εμφανίζεται το νεόπλασμα της κύστης. Η αιματουρία μπορεί να είναι είτε μακροσκοπική είτε μικροσκοπική. Επίσης, σε συγκεκριμένους τύπους νεοπλάσματος μπορεί να συνυπάρχουν ερεθιστικά συμπτώματα όπως συχνουρία ή επιτακτική ούρηση.
Υπάρχουν πολλές και σημαντικές διαγνωστικές εξετάσεις που η κάθε μια σε συνδυασμό ή από μόνη της θα θέσει τη διάγνωση του καρκίνου της ουροδόχου κύστης. Αρχικά, η χρήση του υπερήχου θα μας δώσει αρκετές και σημαντικές πληροφορίες. Ο ρόλος του υπερηχογραφήματος στη διάγνωση του καρκίνου της ουροδόχου κύστης είναι πολύ σημαντικός, αφού όλοι οι ασθενείς με μακροσκοπική ή μικροσκοπική αιματουρία υποβάλλονται αρχικά σε υπερηχοτομογραφικό έλεγχο. Η ενδοφλέβια ουρογραφία επίσης, αποτελεί αναντικατάστατη εξέταση στην εκτίμηση ενός ασθενούς με αιματουρία. Η κυτταρολογική εξέταση ούρων αποτελεί μία χρήσιμη διαγνωστική μέθοδο κυρίως για την ανίχνευση εκείνων των όγκων της ουροδόχου κύστης που δεν αναγνωρίζονται κυστεοσκοπικά. Τέλος, η βασική εξέταση με την οποία θα τεθεί αλλά και θα επιβεβαιωθεί η διάγνωση είναι η κυστεοσκόπηση, η οποία στις μέρες μας γίνεται υπό τοπική αναισθησία με νέου τύπου εύκαμπτα κυστεοσκόπια.
Θεραπεία
Ανάλογα με το στάδιο της νόσου καθορίζεται και η θεραπευτική αντιμετώπιση του καρκίνου της κύστης. Αρχικά, όλοι οι ασθενείς υποβάλλονται σε διουρηθρική εξαίρεση του όγκου και ανάλογα με το στάδιο ή το βαθμό κακοήθειας, είτε εντάσσονται σε πρόγραμμα συστηματικής παρακολούθησης, είτε υποβάλλονται σε επικουρική ενδοκυστική θεραπεία. Σε περιπτώσεις επέκτασης της νόσου, η ριζική κυστεκτομή σε συνδυασμό με ή χωρίς χημειοθεραπεία είναι η βασική επιλογή για την αντιμετώπιση της νόσου.